• 1969 senesinde NBA liginde son saniyede atılan üçlük basketlerin istatistiklerini talep ederseniz çok ayrıntılı olarak, soft veya hard kopya hemen size ulaştırabilirler. İstatistik ve olasılıkları da dilediğiniz gibi hesaplarsınız. Altı ayda Ankara’da üç terör saldırısında kaç ölü, kaç yaralı, ne kadar sakatlık var, yaş ortalaması, mesleği gibi bilgileri toplamaya kalkarsanız beş yılınızı alabilir. Ve sonuç için halen emin olunamaz. Sektörümüzün en önemli sorunu bilgi toplama, işleme, paylaşmadır. Veri madenciliği olmadan sigortacılık yapılamaz. Bu sorunu acil olarak çözmeden sürekli şikayet edilmesi anlaşılabilir değil. Kesinlikle bu sorun çözülecek. Başka hiçbir yolu gerçekten yok. 


• Sigorta sektöründe Mutabakatlı Kıymet veya Kıymet Takdir Raporları kullanılıyor. Her yıl sigortacısı değişen işletmeler için aynı rapor bir başka eksper tarafından düzenleniyor. Zaman ve maliyet artıyor. Sigorta sektörü kendi içinde rekabet edebilir ve paylaşmayabilir. Eksperlerin bu konuya acil olarak bir çözüm bulması, tüm sektörün faydasına olacaktır. Diğer taraftan, ticaret odalarının düzenledikleri, Kapasite Raporları Sanayi Envanteri ölçümü ve kayıtlandırılmasını sağlandığından sektörümüz bu konuda proje geliştirebilir. Her ticaret odası üyesinin soft olarak tüm kıymetlerini belirlenen bir program içinde veri desenine uygun doldurmasıyla “Kapasite Raporu, Mutabakatlı Kıymet ve Kıymet Takdir Raporları, Durum Tespit ve Risk Analiz taslakları” tek işlem ile alıcı, soft biçimde hazırlanmış olacaktır. Hem de tek bir çalışma ile tüm tarafların kazanımı sağlanır. 


• Rusya’da oto kaza branşı, her araca takılan kameralar ile yönetiliyor. Her araçta bulunması zorunlu olan kameraların, geriye dönük en az dört günlük kaydı sunması da gerekiyor. Yerel yönetim yasalarındaki zorluklar sebebiyle bu tür bir çözüm bulmuşlar. Araca tanımlı dijital kamera bir kez takılıyor. Her kazada iki tarafa ait görünler alınıp, incelenerek karar veriliyor. Ülkemizdeki gibi anlaşmalı zabıtları pastane ve kafelerde doldurmuyorlar. Her trafik poliçesini satanın bir defaya mahsus olarak araca seri – şase numaralarıyla tanımlı kameraları vermeleriyle oto branşında birçok sorun çözülebilir. Kamera bedeli maksimum 15 USD. Anlaşmalı tutanak uygulaması doğru insanın sorununu çözmedi, yanlış insana hizmet etti. Acil olarak bu proje incelenmeli. Anlaşmalı tutanak çıktığından bu yana alkolü ve ehliyetsiz kaza kaydı hiç yok… Kayıt ve istatistikler doğru değil. Fraud (sahte) hasar oranı çok yüksek. Trafikte primler düşmez.


• Risk analizi ile Risk Gezileri farklıdır. Üç saatlik ziyaret ile tesiste yapılan incelemeye Risk Gezisi diyoruz. Risk Gezisi ile durum tespiti yapılabilir, ancak “hiçbir zaman risk analizi denilemez”. Durum tespitinin içeriği ile analiz içeriğinin birbiriyle uzaktan yakından ilgisi yoktur. Konuyu iyi ele almalıyız. Yapıldığını sanmak iyi bir şey değildir. Sektör olarak Risk Analizi formatımız dahi olmadığını ve acil olarak gündeme alınması gerektiğini düşünüyorum. 


• Her sigorta şirketinin düzenlediği poliçe içinde yer alan bilgiler, ülke genelinde bir PML ve EML değerlendirmesi sağlar. Harita üzerine MAPS tabanlı bir programda koordinat tanımlı her sigortalı lokasyonu üzerine teminat verilen kıymetlere ait bedeller yazılır ise (sadece teminat tutarları) şehir, ilçe, mahalle, sokak ve bina dahil istenen her lokasyon veya bölge için PML ve EML otomatik hesaplanır. Ayrıca, rekabet bilgi paylaşımını sınırlıyor olsa da baz bilgiler paylaşılabilir olduğundan sakınca yaratmayacaktır. Ayrıca Doğal Afet Sigortaları Kurumu (DASK) da bundan faydalanacaktır. Ulusal adres tanımlama sistemi içinde koordinat olmak zorundadır. Gece değişen sokak, cadde ve kapı numara sorunu ancak bu şekilde aşılır. Diğer taraftan sigortalılık oranı, bölgelere göre dağılım gibi sınırsız çoğaltılabilir istatistik alınması olanaklı. Bu konu acil olara ele alınmalı. Veri tabanı tüm sektöre açık bir kurumda bulunmalı. Bilgiyi paylaşmaktan korkmamalı. 


• Eksperlik sınavı sadece kendi sektörü içine açılmalı. Ekspertiz şirketi çalışanları her yıl düzenli sınava girebilmeli. Belge çeşitlendirmesine engel getirilmemeli. Oto ve oto dışı ayrılmalı. Her iki branşın ortak noktası yok denecek kadar az. Yeni eksper katılımı engellenmemeli. Yüksek bilgiye sahip, mesleğimize ve sektöre katkı sağlayacak yeni girişlere ihtiyaç var. Sınav açılmayarak, belge çeşitlendirilmeyerek mesleğe zarar veriliyor. Bunu istemeyen ve engelleyen eksperlik mesleğine en büyük zararı veriyor. Acil olarak ekspertiz şirketi çalışanları için sınav açılmalı. Mevcut belgelerini değiştirmek, sayısını artırmak isteyenlere olanak tanınmalı. Çok geç kalınıyor… 


• Hizmet sektöründe ücret ölçümü önemlidir. Bir Rehber Ücret Tarifesi olamaz. Tüm sektör pazarlarında uygulama, saat ücreti ile ölçülür. Bu sebeple oto dışı sigorta eksperleri için ücret tarifesi değil, saat ücreti tespiti yeterli olacaktır. Acil olarak ve son derece basit şekilde bu sorunu aşmalıyız. Yeniden Amerika keşfi, hiç heyecanlı değil. 


• Sigorta sektörünün etik sorunlarını çözüme kavuşturmak için tüm kuruluşların üzerinde yer alan etik kurulunun yapılandırılmasına ihtiyaç var. Yaşanan sorunların dilden dile dolaşması daha iyi bir çözüm yaratmıyor. Acil olarak etik kurulu oluşturulması gerekmektedir. 


• Sigorta sektöründe bilgi paylaşımı kabızlığı ciddi sorun. Coca Cola’nın formülünü almak daha kolay olacak. Bilgilerin amaçsızca yüklendiği, Wikileaks tarzı bir işletim sistemine acil olarak ihtiyaç var. Dileyenin, dilediği bilgiyi paylaştığı bu sanal ortam inanılmaz işler çıkaracaktır. Acil olarak hayata geçirilmeli… Bu sistemin sektöre olacak faydası, bir başka fayda ile ölçülmeyecek kadar fazladır.

O kadar acil işler varken hiçbirini yapmadan devam etmek, aramızda kalsın ama akıl işi değil. Belirtiğim konularda proje detaylarını paylaşmaya, elimdekileri sunmaya koşulsuz hazırım. Acil olarak (çok sıkıştım)…

MUSTAFA NAZLIER / HAYATIMIZ SİGORTALI