Artan zorunlu trafik sigortası primleri nedeniyle birçok sürücü, aracıyla trafiğe sigortasız çıkmayı göze alıyor. Halbuki ‘trafik’te sigortasız olmak, üzerine bir de kazaya karışıp 3. bir kişiye zarar vermek sanılandan büyük maliyet getiriyor.

Son yıllarda zorunlu trafik sigortasının sigorta şirketlerine getirdiği mali yükümlülükler hızla artıyor. Bu artışa, trafik kazalarının artması, bedeni tazminatlardaki artış, mahkemelerin bedeni tazminatlarda 10 yıl geriye dönük ödeme yapılacağına dair kararı, özellikle yargıda tazminat hesaplamalarının farklı olması ve mahkemelerin hemen hemen her durumda mağdurlara tazminat ödenmesi yönünde verdikleri kararlar etki ediyor. Sigortacıların, daha fazla sigorta satmak, daha çok pazar kapabilmek adına birbirleriyle kıyasıya rekabete girmesi de primlerin artmasına neden oluyor. Sigorta şirketleri geçtiğimiz yıllarda fiyatları aşağı çekmişti, dolayısıyla zarar başladı. Şimdi de fiyatları artırdı ki geçmiş yıllardaki açık kapansın.

Tazminata eklenen masraflar da trafik sigortasının maliyetlerine etki ediyor. Trafik sigortasının son 10 yılda sigortacılara zararı 7 milyar TL’nin üzerinde oldu. Şirketlerin sadece 2015 yılı zararları 2 milyar TL’yi buldu. Sigorta şirketleri de artan bu maliyetler karşısında, sigorta primlerini artırmak zorunda kaldı.

Trafik sigortası maddi ve bedeni zararları karşılıyor

Fakat sürücüler artan sigorta primleri karşısında kayıtsız kalmıyor ve her yerde prim artışından şikâyet ediyor. Kimi zorunlu olduğu için trafik sigortası yaptırdığını söylüyor, kimi ‘o kadar prim ödeyeceğime cezayı öderim daha iyi’ diyor kimi de trafik sigortası primi nedeniyle aracını satışa çıkarıyor… Nitekim 2015’in Ağustos-Ekim ayları arasında, 360 bine yakın araç trafik sigortası yaptırmadı, sigortalılık oranı bu üç ayda yüzde 2 azaldı. Geçen yılın başından itibaren sigortasızlık oranı yüzde 4’lere kadar düştü ve 700 binden fazla araç, prim yüksek diye trafik sigortası yaptırmadı. Zorunlu olmasına rağmen trafik sigortası yaptırma oranının düşmesi demek, aslında trafikte güvencesiz dolaşan araç sayısının artması anlamına geliyor. Bugün 3.8 milyon araç trafikte sigortasız dolaşıyor.

Ülkemizdeki araç sayısının fazlalığı düşünüldüğünde, trafikte yaşanan stresin artması, acelecilik, deneyimsizlik, dikkatsizlik, önemsememek gibi durumların da eklendiği düşünüldüğünde trafik kazaları kaçınılmaz oluyor. Zorunlu trafik sigortası ise kaza durumunda zarar gören karşı aracın maddi zararlarını ve üçüncü kişilerin gördükleri zararları karşılıyor. Aynı zamanda araç sahiplerini yasal sorumluluktan kurtarıyor ve ödenecek tazminatları sigortalının sigorta şirketi karşılıyor.

Zorunlu trafik sigortası kişi ve kaza başına sağlık giderlerini, destekten yoksun kalma tazminatını, sakat kalma veya ölüm tazminatını da ödüyor. Kaza ile ilgili olarak bir dava açılması halinde ise davanın takip edilmesi ve yönetilmesi sigorta şirketi tarafından sağlanıyor. Sigorta şirketi dava masrafları ve avukatlık ücretlerini de ödüyor.

Sigortasız trafiğe çıkmak maharet değil

Zorunlu trafik sigortasının güvencelerini incelediğimizde trafik sigortasız yola çıkmak kesinlikle bir maharet değil. Getirileri oldukça ağır oluyor. Trafik polisi aracınızın sigortasız olduğunu tespit ettiğinde, size ceza yazıyor ve aracınızı trafikten bir süreliğine men ediyor. Sadece bununla kalmıyor… Yani “Oh prim ödemedim, trafik polisine de yakalanmıyorum” diye sevinmeyin! İnsanlık hali bu, saniyesinde her şey tersine dönebilir. Bir anlık dalgınlıkla kazaya karışmanız ve bir kişinin ölümüne sebep olmanız halinde, 310 bin lira tazminat ödemek durumunda kalıyorsunuz. İlk etapta Güvence Hesabı, sizin zararlarınızı karşılıyor. Ama hukuk yoluyla ödenen bu 310 bin lirayı daha sonra sizden geri alıyor.

Sigorta yaptırmazsan sen de mağdur olursun!

Güvence Hesabı Müdürü Kadir Küçük: Düşük primlerle sigorta yapmaya devam eden sigorta şirketlerinin sonu ise, yakın tarihte yaşadıklarımızdan herkesçe biliniyor… Sigorta şirketleri artan maliyetler karşısında, sigorta primlerini artırmak zorunda kaldı. Sektör, trafik branşında 2015 yılında 2 milyar TL civarında zarar etti. Sigorta şirketlerinin bu zararları karşılamak üzere primleri artırmaktan başka bir çareleri kalmadı. Primlerin artması doğal olarak insanlarda bir tepki yarattı ve sigortayı yaptırmama gibi bir olumsuz sonuç doğurdu. Bu olumsuzluk sonucunu son aylarda Güvence Hesabı’na yapılan başvuru sayısındaki artışlardan da görmek mümkün.

2015 Eylül ayında 275 civarında olan başvuru sayısı, Kasım ve Aralık aylarında 400’ler seviyesine yükseldi. Eylül ayı ile Aralık ayı arasındaki fark yüzde 50’lere varan bir artış gösterdi. Son aylarda sigorta yaptırmayanların
sayısı önemli bir şekilde arttı. Bir önlem alınmaz ise bu artış devam edeceği de muhakkak. Ancak unutmamak lazım ki, kaza yapanlar ve bunun sonucunda karşı tarafa zarar verenler, verdikleri bu zararı bir şekilde karşılamak zorunda kalacaklar.

Her ay çok sayıda pişmanlık mektubu alıyoruz

Güvence Hesabı, sigortası bulunmayan araçların sebep oldukları zararları ödüyor, ancak ödediği bu tazminatlar için tüm masraflarıyla birlikte sigortayı yaptırmayanlara ve diğer sorumlulara rücu ediyor. ‘Sigortayı yaptırmayayım da, kar edeyim’ diye düşünenler, bir gün çok büyük tazminatlar ödemek zorunda kalabilirler. Biz, Güvence Hesabı olarak bu konuda her ay çok sayıda pişmanlık mektubu alıyoruz. Ancak bilinir ki son pişmanlık fayda vermez. Sigorta yaptıracak olanların, iş işten geçmeden ve büyük bir mağduriyet yaşamadan, bir an önce sigortalarını yaptırmalarında fayda bulunuyor. Aksi halde, uğrayacakları zararlar, katlanacakları maliyetler çok daha yüksek olacaktır. Yağmurdan kaçarken doluya tutulmayalım…

Ödenen prim ve tazminat arasında fvar

Türkiye Sigorta Birliği (TSB) yetkilileri trafik kazasında maddi ya da bedeni zarar meydana geldiğinde kusursuz tarafın uğradığı zararın, kusur oranı nispetinde kusurlu tarafın trafik sigortası şirketi tarafından karşılandığını açıkladı. TSB yetkileri tarafından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi: “Trafik sigortası, kişilerin kendi mal varlıkları ile karşılayamayacakları risklere karşı güvence sağlıyor. Örneğin; 26.02.2015 tarihinde kaza yapan bir otobüs işleteni trafik sigortası primi olarak 536 TL öderken, yaptığı kazaya bağlı sigorta kapsamında maddi ve bedeni ödenen tazminat tutarı 1 milyon 18 bin 828 TL oldu. Benzer şekilde, 30.10.2014 tarihinde trafik kazasına kazaya karışan bir minibüs işleteni, trafik sigortası primi olarak 304 TL öderken, sigorta kapsamında yalnızca bedeni zarar için ödenen tazminat tutarı 701 bin 225 TL oldu. Dolayısıyla, kişilerin trafik sigortası yaptırmak için ödedikleri prim ile kazaya karışmaları durumunda ortaya çıkan tazminat tutarları arasında ciddi bir rakamsal fark bulunuyor.

Trafik sigortası olmayan araçların neden olduğu kazalarda oluşan maddi zararlar bizatihi kusurlu işleten tarafından karşılanırken; ortaya çıkan bedeni zararlar Güvence Hesabı tarafından karşılanıyor. Ancak karşılanan bedeni zararlar yine Güvence Hesabı tarafından işletene rücu ediliyor. Örneğin; trafik kazasına karışan bir otomobil işleteni, sigorta primi olarak 524 TL ödemiş olsun, karışmış olduğu kazaya istinaden sigorta kapsamında ödenen bedeni tazminat tutarı da 1 milyon 424 bin 416 TL olsun. Bu araç işleteni sigortasız olsaydı, bedeni tazminat tutarı Güvence Hesabı tarafından karşılanacak; ancak sonrasında bu meblağ araç işleteninden tahsil edilecekti. Bu çerçevede, sürücülerin sigorta yaptırmadan trafiğe çıkmaları, yüklenmiş oldukları sorumluluğu ortadan kaldırmıyor.”

• Trafik sigortası herhangi bir kaza durumunda karşı taraf ve 3. şahıslarda meydana gelen hasarları güvence altına alıyor. Dolayısıyla mağdur olan tarafın yanında oluyor. Eğer trafik sigortanız yoksa mağduriyet de kaçınılmaz oluyor.


• Karayolları Trafik Kanunu’na göre, trafiğe çıkan her araç bu sigortayı yaptırmak zorundadır. Aksi takdirde, araç bağlanır ve trafiğe çıkması yasaklanır.


• Bu araçlar tekrar trafiğe çıkabilir, fakat bunun için maddi ve manevi zor bir süreç geçecektir. Hem paranız hem de zamanınız harcanırken doğal olarak psikolojik olarak yıpranmayı da beraberinde getirecektir.


• Aracı geri alabilmek, zorunlu sigortanın yaptırılmasıyla mümkün olur. Tabii trafik sigortası olmadığı için ödenecek trafik cezasını, aracın çekici ile çektirilme masraflarının, aracın bulunduğu trafiğe ait otoparkın otopark ücretini ödedikten sonra…


• Periyodik araç muayenesi gününe kadar rutin trafik denetlemelerinde yakalanmadıysanız, TÜV Türk tarafında muayene öncesi evrak denetiminde size geçerli bir zorunlu trafik sigortası poliçesi sorulur. Gösterememeniz durumunda, aracın muayenesi siz gerekli olan bu poliçeyi sağlamadan yapılmaz.


• Zorunlu sigorta yaptırmak isterseniz, yaptırılmadan geçen her 30 gün için yüzde 5 oranında gecikme zammı ile cezalandırılırsınız.


• Trafik sigortası hasarsızlık indiriminden faydalandığınız basamak da düşürülür. Yani poliçeye de daha fazla para ödemek zorunda kalırsınız.


• Trafik sigortanız yok ve kaza yaptınız, üstelik bir kişinin de ölümüne neden oldunuz diyelim… Güvence Hesabı, sigortasız sürücülerin zararları içim hemen devreye giriyor. Ölen iki kişi için, yakınlarına en az 310 bin lira tazminat ödüyor. Ama hukuk yoluyla ödenen bu 310 bin lirayı faiziyle birlikte dönüp sizden tahsil ediyor.


• Sigorta kapsamında bulunan maddi, tedavi, sürekli sakatlık ve destekten yoksun kalma teminatlarından yararlanamaz ve ödemeleri kendi cebinizden yapmak durumunda kalırsınız.

Trafiğe kayıtlı araç sayısı yaklaşık 19.9 milyon

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre trafiğe kayıtlı araç sayısı Kasım ayı sonu itibarıyla 19 milyon 882 bin 69 oldu. Kasım ayı sonu itibarıyla trafiğe kayıtlı toplam 19 milyon 882 bin 69 adet taşıtın yüzde 52,9’unu otomobil, yüzde 16,3’ünü kamyonet, yüzde 14,8’ini motosiklet, yüzde 8,5’ini traktör, yüzde 4’ünü kamyon, yüzde 2,2’sini minibüs, yüzde 1,1’ini otobüs, yüzde 0,2’sini ise özel amaçlı taşıtlar oluşturdu. Kasım ayında trafiğe kaydı yapılan taşıt sayısı Ekim ayına göre yüzde 14,2 arttı.

Trafik poliçesi alanların sayısı yarıya düştü

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) trafik sigortası raporlarından edindiğimiz bilgilere göre, trafik sigortasında yazılan prim değerleri 2015 yılı Ocak ayında 426.327 bin TL, 2016 yılı Ocak ayında ise 599.601 bin TL oldu. Yazılan poliçe adetleri de 2015’in Ocak ayında 1 milyon 483 bin 898 iken bu yılın aynı döneminde neredeyse yarı yarıya bir düşüş olduğu görüldü. 2016 yılı Ocak ayında trafik sigortasında 990 bin 54 poliçe düzenlendi. Trafik sigortası ortalama prim değeri (aylık düzenlenen poliçe adedi bazında) 2015’in ilk ayında 287 TL’ydi. 2016’nın yılın Ocak’ında bu rakam 605 TL’ye yükseldi. Araç türü bazında sigortasızlık oranına baktığımızda otomobillerin ilk sırada geldiğini görülüyor. Bunu minibüs ve otobüsler izliyor. Araç adedi en yüksek iller İstanbul, Ankara ve İzmir olarak sıralanıyor. Araç adedi bakımından incelendiğinde trafik sigortası yaptırmayan illerin başında bu 3 büyükşehir geliyor.

Zorunlu trafik sigortası fiyatını neler belirler?

• Aracın hasar geçmişi: Hasar geçmişi hasarsızlık indirimi sağlayabileceği gibi, prim artırımına da yol açabilir.


• Aracın kullanım amacı: Ticari olarak kullanılacak bir aracın, hasarsız da olsa daha yüksek trafik sigortası primi ödemesi beklenir.


• Aracın ruhsat sahibinin bilgileri: Genç yaşlarla ileri yaşlar farklı zorunlu sigorta primi öderler.


• Aracın plakası: Aracın hangi ilde kullanıldığı zorunlu trafik sigortası fiyatını etkileyen başka bir faktördür.


• Trafik sigortası sahibinin yaşadığı şehir: Araç sahibinin ikametgahı trafik sigortası fiyatını değiştirebilir.


• Trafik sigortasının zamanında yenilenmesi: Poliçenin vaktinde yenilenmesi ya da yenilenememesi prim fiyatını etkileyen diğer bir sebep olarak gösterilebilir.

ŞERİFE KAYA / SİGORTAMEDIA